De regels en bronnen

Doel: dit document bundelt alle regels, drempels, edge cases en jaarbedragen van het Belgische statuut student-zelfstandige, als datamodel en logica-basis voor een calculator die per persoon en per jaar bepaalt (a) of het statuut geldig is, (b) welke sociale bijdragen verschuldigd zijn, (c) of de persoon fiscaal ten laste blijft, (d) of het Groeipakket/de kinderbijslag behouden blijft en (e) wat het effect is op de ziekteverzekering.

Statuut bestaat sinds 1 januari 2017 (wet van 18 december 2016 houdende diverse bepalingen inzake sociale zaken en KB van 22 december 2016, invoeging art. 5quater in KB nr. 38 van 27 juli 1967). Alle jaren vóór 2017 zijn niet van toepassing. Retroactieve aanvraag kan nooit verder terug dan 1 januari 2017 ¹.

Auditdatum: juli 2026. Elke bewering is voorzien van een bronvermelding, weergegeven als genummerde voetnoot; de volledige bronnenlijst staat onderaan. Betrouwbaarheidsniveaus:

• [A] primaire officiële bron (RSVZ, FOD Financiën, FOD Sociale Zekerheid, RIZIV, Groeipakket.be, VLAIO, officiële uitbetalers zoals Parentia/Famiwal, Belgisch Staatsblad).
• [B] erkend sociaal secretariaat of sociaal verzekeringsfonds (Liantis, Acerta, Securex, Xerius, Attentia) of gespecialiseerde vakliteratuur (Practicali).
• [C] afgeleid via formule of secundaire bron; vóór productiegebruik verifiëren tegen de primaire bron van het betrokken jaar.

Deel 1Het statuut zelf

In gewone taal: Voorwaarden van het statuut · Versoepelingen van 1 oktober 2026

1.1Definitie

Een student-zelfstandige is een student die tijdens de studies een zelfstandige beroepsactiviteit uitoefent onder een eigen sociaal statuut met een voordelige bijdrageregeling ². Het is een volwaardig sociaal statuut naast hoofdberoep en bijberoep. Niet te verwarren met "student-ondernemer": dat is een schoolstatuut dat sommige onderwijsinstellingen toekennen (examenfaciliteiten, begeleiding) en dat op zich geen sociaal of fiscaal gevolg heeft ³.

1.2Toekenningsvoorwaarden (alle vijf cumulatief)

⁴

1. Leeftijd: minstens 18 en hoogstens 25 jaar. Het statuut kan starten vanaf het kwartaal waarin de student 18 wordt. Minderjarigen zijn uitgesloten (kunnen sowieso geen zelfstandige zijn). In principe kan het statuut niet meer toegekend worden na het derde kwartaal van het kalenderjaar waarin de student 25 wordt. Versoepeling vanaf 1 oktober 2026 (KB van 5 juni 2026): wie het statuut al in dat derde kwartaal had en ononderbroken aan alle voorwaarden blijft voldoen, behoudt het vanaf het vierde kwartaal (zie 1.5 en 1.6) ⁵.
2. Inschrijving in hoofdzaak: ingeschreven in een erkende Belgische of buitenlandse onderwijsinstelling voor minstens 27 studiepunten (ECTS) per school- of academiejaar, of minstens 17 lesuren per week als de opleiding niet in studiepunten wordt uitgedrukt.
3. Diplomadoel: de studies moeten leiden tot een diploma dat erkend wordt door een bevoegde overheid in België. "Diploma" wordt ruim geïnterpreteerd: ook een attest, getuigschrift, creditbewijs of certificaat volstaat ⁶.
4. Regelmatig de lessen volgen: aan te tonen op een van drie manieren (zie 1.3).
5. Zelfstandige beroepsactiviteit: effectief een zelfstandige activiteit uitoefenen zonder gezagsverhouding. Een meewerkende echtgenoot komt niet in aanmerking ⁷.

Interpretaties en edge cases:

• Stage of eindwerk: periodes zonder les wegens stage of thesisvoorbereiding tellen niet tegen de voorwaarde "in hoofdzaak ingeschreven" ⁸. Het KB van 5 juni 2026 verduidelijkt dat deze twee uitzonderingen (stageperiodes en de voorbereiding van de eindverhandeling) uitdrukkelijk gelden in het kader van de voorwaarde "inschrijving in hoofdzaak". De uitzondering voor de eindverhandeling geldt bovendien enkel voor zover het minimum van 27 studiepunten (of 17 lesuren) niet wordt bereikt, en kan maar voor één school- of academiejaar worden toegepast ⁹.
• Erasmus/uitwisseling: geen probleem, de student blijft ingeschreven bij de eigen instelling ⁸.
• Buitenlandse instelling: kan, als het programma erkend is door de buitenlandse overheid en het diploma erkenbaar is in België. Bewijs via een van vier routes: erkenning voor een studiebeurs, erkenning door het kinderbijslagfonds, toelating tot voortzetting van studies in België, of erkenning door een andere officiële Belgische instelling ⁸.
• E-learning: telt, mits georganiseerd door een erkende instelling en de overige voorwaarden (27 SP/17 lesuren plus examendeelname) vervuld zijn ⁸.
• Privéonderwijs en thuisonderwijs: telt niet (geen erkende instelling) ⁸.
• Volwassenenonderwijs, Syntra, IFAPME, creditcontract, examencontract: telt, mits 27 SP/17 lesuren ¹⁰.
• Nationaliteit: geen voorwaarde. Buitenlandse studenten aan een Belgische instelling die in België een zelfstandige activiteit uitoefenen kunnen het statuut krijgen ⁸.
• Rechtsvorm: eenmanszaak of vennootschap kan allebei; een bezoldigd mandaat als zaakvoerder/bestuurder is een zelfstandige activiteit die onder het statuut valt ¹¹. Ook een zelfstandig helper kan student-zelfstandige zijn; een helper heeft geen KBO-inschrijving of btw-nummer nodig, enkel aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds, en een helper jonger dan 25 met recht op kinderbijslag die student is, moet voor louter occasionele hulp zelfs niet aansluiten ¹².

1.3Aanvraag en jaarlijkse bewijslast

• Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds moet vóór de start van de activiteit. Bij niet-aansluiting binnen 30 dagen na ingebrekestelling volgt ambtshalve aansluiting bij de Nationale Hulpkas en zijn administratieve boetes van 500 tot 2.000 euro mogelijk ¹³.
• Het statuut wordt aangevraagd met een specifiek formulier bij het fonds. Retroactieve aanvraag kan, ook voor al afgesloten school- of academiejaren, maar nooit verder terug dan 1 januari 2017 ².
• Bij het begin van elk school- of academiejaar: inschrijvingsbewijs met vermelding van het aantal studiepunten of lesuren, plus verklaring op eer dat de lessen regelmatig gevolgd zullen worden ¹⁴. Vanaf 1 oktober 2026 vereenvoudigd (KB van 5 juni 2026): de voorafgaandelijke verklaring van het regelmatig volgen van de lessen aan het begin van het school- of academiejaar is niet langer vereist ⁹.
• Na elk afgesloten school- of academiejaar: bewijs van regelmatig volgen of examendeelname. Drie routes ¹⁵:
  1. Attest van aanwezigheid van de instelling (vooral secundair, Syntra en dergelijke).
  2. Puntenbriefje: deelname aan examens voor minstens 27 SP of 17 lesuren. Slagen is niet vereist, effectieve deelname wel ¹⁶. Effectieve deelname betekent minstens 1/20 halen: wie enkel aanwezig is of blanco indient (score 0/20 wegens niet-deelname), telt niet als deelnemer ¹⁷. Acerta vermeldt expliciet dat enkel het eerste en tweede semester tellen en herexamens niet meetellen voor deze toets ¹⁴. De studiepunten moeten bovendien gespreid zijn over de twee semesters, behalve in het afstudeerjaar ¹⁸.
  3. Bewijs van begeleiding van het ondernemingsproject door de instelling (formele trajecten zoals Durf Ondernemen UGent, Gentrepreneur). Louter examenfaciliteiten of het schoolstatuut student-ondernemer volstaan niet ¹¹. Afgeschaft vanaf 1 oktober 2026: het KB van 5 juni 2026 schaft het voorleggen van een attest van de onderwijsinstelling met de vermelding dat de student in zijn ondernemingsproject werd begeleid af. Vanaf dan blijven route 1 (aanwezigheidsattest) en route 2 (examendeelname) over als bewijs ⁹.
• Overmacht: wie door ziekte, ongeval of overlijden van een naaste niet kon deelnemen, bewijst dit met attesten en behoudt het statuut ¹⁹.
• Wie het bewijs voor een afgesloten jaar niet levert, verliest het statuut voor dat volledige school- of academiejaar met terugwerkende kracht en betaalt voor die kwartalen bijdragen als zelfstandige in hoofdberoep ²⁰.

1.4Periode-logica (cruciaal voor de calculator)

Het statuut werkt per school- of academiejaar, sociale bijdragen werken per kalenderkwartaal. De brug: wie voldoet voor academiejaar X/X+1 is student-zelfstandige van het vierde kwartaal van kalenderjaar X tot en met het derde kwartaal van kalenderjaar X+1 ²¹.

Gevolgen:

• Wie afstudeert in juni of september behoudt het statuut tot en met 30 september van dat jaar ²².
• Bijdragen zijn verschuldigd vanaf de eerste dag van het kwartaal waarin de activiteit start, zelfs bij start op de laatste dag van dat kwartaal ¹¹.
• Het statuut start ten vroegste in het kwartaal van de 18e verjaardag en ten vroegste in het kwartaal vermeld in de aanvraag.

1.5Einde van het statuut (vier triggers)

1. Voorwaarde vervalt tijdens het jaar: het statuut vervalt vanaf de start van het kwartaal waarin een studie- of activiteitsvoorwaarde niet meer vervuld is, met terugwerkende kracht. Voorbeeld VLAIO: uitschrijven op 21 maart 2025 betekent zelfstandige in hoofd- of bijberoep vanaf 1 januari 2025 ¹¹. KU Leuven-voorbeeld: studies stopzetten in december (Q4) betekent hoofdberoepbijdragen vanaf oktober ¹⁶.
2. Afstuderen midden academiejaar: wie afstudeert in januari, ziet het statuut eindigen op 31 december van het voorgaande jaar ²³. Versoepeld vanaf 1 oktober 2026 (KB van 5 juni 2026): studenten die afstuderen op een ander moment dan in juni of september behouden het statuut in het volledige kwartaal waarin zij hun diploma behalen, ook al voldoen zij dat kwartaal niet volledig aan de studievoorwaarde. Wie bijvoorbeeld in januari 2027 afstudeert, behoudt het statuut voortaan tot en met 31 maart 2027 (het einde van het diplomakwartaal) in plaats van tot 31 december ervoor ⁹. Los daarvan voegt het KB in artikel 5bis, § 6, ARS het woord "volledige" toe: het statuut blijft tijdens het derde kwartaal maar behouden op voorwaarde dat de betrokkene tijdens het volledige tweede kwartaal (of het volledige kwartaal vóór het kwartaal waarin de zomervakantie valt) aan de studievoorwaarde voldeed.
3. 25 jaar: het statuut eindigt in principe uiterlijk op 30 september van het kalenderjaar waarin de student 25 wordt, ongeacht de verjaardagsdatum. Wie midden het academiejaar 25 wordt, behoudt het tot en met 30 september; wie na 30 september 25 wordt, verliest het toch al op 30 september ²⁴. Versoepeling vanaf 1 oktober 2026 (KB van 5 juni 2026): wie het statuut al in het derde kwartaal van het jaar van zijn 25e verjaardag had en ononderbroken aan alle voorwaarden blijft voldoen, behoudt het statuut vanaf het vierde kwartaal van dat jaar; de harde 30/9-grens vervalt dan zolang de betrokkene student blijft. Dit geldt voor wie in 2026 of later 25 wordt (het vierde kwartaal valt dan op of na 1 oktober 2026) ⁹.
4. Vrijwillige verzaking: schriftelijk bij het fonds; stopzetting kan enkel voor de toekomst gevraagd worden ²⁵.

Na het einde: automatisch zelfstandige in hoofdberoep, of bijberoep bij minstens halftijdse tewerkstelling in loondienst (leerkrachten: minstens 60 procent van een volledig uurrooster, 50 procent bij vaste benoeming) ²⁶. In uitzonderlijke gevallen met beperkte inkomsten kan artikel 37 (gelijkstelling bijberoep) een alternatief zijn ¹¹.

Primostarterskorting na overstap naar hoofdberoep (ook wie van student-zelfstandige naar hoofdberoep overstapt telt als primostarter, mits in de 20 voorafgaande kwartalen nooit hoofdberoep) ²⁷: eerste vier kwartalen verlaagde voorlopige bijdragen, in 2026 341,30 euro in kwartaal 1 en 459,82 euro in kwartalen 2 tot 4 als het geraamde inkomen maximaal 8.972,07 euro bedraagt; daarboven 20,5 procent op het meerdere ²⁸. De korting moet vooraf aangevraagd worden op basis van objectieve elementen; zonder aanvraag volgt het voordeel pas automatisch bij de regularisatie ²⁹. Daarbovenop bestaat een eenmalige korting op de bijdrage van het eerste kwartaal voor wie ten vroegste op 1 april 2022 startte ³⁰; het bedrag is 118,52 euro in 2026 ³¹.

Elke wijziging (minder studiepunten, halftijdse job, andere instelling, stopzetting, buitenland, einde begeleidingstraject) moet onmiddellijk gemeld worden aan het fonds ¹¹.

1.6Versoepelingen vanaf 1 oktober 2026 (KB van 5 juni 2026)

Het koninklijk besluit van 5 juni 2026 tot wijziging van artikel 5bis van het KB van 19 december 1967 (algemeen reglement in uitvoering van KB nr. 38), gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 26 juni 2026, versoepelt het statuut student-zelfstandige op vijf punten. Alle versoepelingen zijn van toepassing vanaf 1 oktober 2026 (het vierde kwartaal van 2026) ³².

1. Leeftijdsvoorwaarde: het statuut kan in principe niet toegekend worden na het derde kwartaal van het kalenderjaar waarin de student 25 wordt. Vanaf 1 oktober 2026 kan de student het statuut vanaf het vierde kwartaal blijven behouden als hij (a) het statuut in het derde kwartaal van het jaar van zijn 25e verjaardag had, (b) aan alle voorwaarden van het statuut blijft voldoen en (c) die voorwaarden ononderbroken vervult. De facto verdwijnt de harde 30/9-grens voor wie continu student blijft.
2. Uitzonderingen op de inschrijving in hoofdzaak: de wet verduidelijkt dat de bestaande uitzonderingen (stageperiodes en de voorbereiding van de eindverhandeling) gelden in het kader van de voorwaarde "inschrijving in hoofdzaak". De uitzondering voor de eindverhandeling geldt enkel voor zover het minimum aantal studiepunten of lesuren niet wordt bereikt en kan maar voor één school- of academiejaar worden toegepast.
3. Regelmatig volgen van de lessen: de voorafgaandelijke verklaring van regelmatig lesvolgen aan het begin van het school- of academiejaar is niet langer vereist, en het voorleggen van een attest van de instelling met de vermelding dat de student in zijn ondernemingsproject werd begeleid, wordt afgeschaft.
4. Einde van de studies: studenten die afstuderen op een ander moment dan in juni of september behouden het statuut in het (volledige) kwartaal waarin zij hun diploma behalen, ook al voldoen zij niet gedurende het volledige kwartaal aan de studievoorwaarde.
5. Verduidelijking derde kwartaal: in artikel 5bis, § 6, ARS wordt het woord "volledige" toegevoegd — het statuut blijft tijdens het derde kwartaal behouden op voorwaarde dat de betrokkene tijdens het volledige tweede kwartaal (of het volledige kwartaal vóór het kwartaal van de zomervakantie) aan de studievoorwaarde voldeed.

Impact op de calculator: punten 1 en 4 wijzigen de geldige statuutkwartalen en de einddatum (Module A); punten 2, 3 en 5 zijn verduidelijkingen/administratieve vereenvoudigingen die als toelichting en waarschuwing worden getoond.

Deel 2Sociale bijdragen

In gewone taal: Sociale bijdragen per jaar · Hoeveel mag ik verdienen?

2.1Het driezonesysteem

Basis: het netto belastbaar beroepsinkomen als zelfstandige van het bijdragejaar zelf. Eenmanszaak: jaarinkomsten min beroepskosten, betaalde sociale bijdragen en eventuele beroepsverliezen. Werkend vennoot of bestuurder: bezoldiging (plus voordelen alle aard) min beroepskosten, sociale bijdragen en beroepsverliezen ³³. Loon uit een studentenjob telt NIET mee voor de bijdrageberekening ³⁴.

Met N1 = ondergrens en N2 = bovengrens (N1 is exact de helft van N2; N2 is het wettelijk minimuminkomen hoofdberoep):

• Inkomen < N1: geen sociale bijdragen ³⁵.
• Inkomen van N1 tot onder N2: verminderde bijdrage van 20,5 procent, uitsluitend op het deel boven N1 ³⁶.
• Inkomen ≥ N2: bijdragen als zelfstandige in hoofdberoep op het volledige inkomen, en alle studentvoordelen vervallen ³⁷. Hoofdberoeptarieven 2026: 20,5 procent tot 75.024,54 euro, 14,16 procent op de schijf van 75.024,54 tot 110.562,42 euro, nul daarboven; minimumbijdrage hoofdberoep als vloer ³⁸.

Cliff-effect aan N2: op 17.373 euro (2026) betaal je circa 445 euro per kwartaal, op 17.375 euro circa 890 euro per kwartaal, plus verlies van Groeipakket en studentvoordelen. Eén euro extra inkomen kan de jaarbijdrage bijna verdubbelen ³⁹. De calculator moet hier expliciet op waarschuwen.

2.2Jaartabel drempels sociale bijdragen (netto belastbaar jaarinkomen, exclusief beheerskosten)

Bronnen 2026: N1 en N2 ⁴⁰; minimumbijdrage 890,42 ⁴¹; max. verminderde bijdrage 445,21 per kwartaal ⁴². Bronnen 2025: N1 8.504,44 en N2 17.008,88 ⁴³; minimumbijdrage 871,71 ⁴⁴. Bronnen 2017-2024: secundaire bronnen en formule-afleidingen; vóór productiegebruik van die jaren éénmalig aftoetsen aan de RSVZ-bijdragennota's per jaar (jaarlijks gepubliceerd als "Bijdragen 20XX" op rsvz.be, zie rsvz.be) en de bijdragennota's van de FOD Sociale Zekerheid [C].

Formules voor de calculator (robuuster dan hardcoded bedragen):

• Verminderde jaarbijdrage = max(0, inkomen − N1) × tarief, zolang inkomen < N2.
• Minimum kwartaalbijdrage hoofdberoep = N2 × tarief / 4.
• Max. verminderde kwartaalbijdrage = N1 × tarief / 4.
• Validatie: RSVZ-formulevoorbeeld 2026 klopt exact (10.000 − 8.687,04) × 20,5 % = 269,16 ⁴⁵.

2.3Voorlopige versus definitieve bijdragen

• Definitieve bijdragen worden berekend op het inkomen van het jaar zelf; de fiscus stelt dat inkomen pas een tot twee jaar later vast. Tot dan gelden voorlopige bijdragen, die daarna geregulariseerd worden (bijbetaling of terugbetaling) ⁴⁶.
• Eerste drie volledige kalenderjaren: forfaitaire voorlopige kwartaalbijdrage gelijk aan de minimumbijdrage bijberoep: 98,51 euro in 2026 (99,38 in 2025), exclusief beheerskosten ⁴⁷. Fondsen tonen vaak bedragen inclusief beheerskosten (bv. 101 à 102 euro) ⁴⁸.
• Vanaf jaar vier: voorlopige bijdragen op basis van het (geherwaardeerde) inkomen van drie jaar eerder (N-3) ⁴⁹.
• Vermindering tot nul: wie op objectieve gronden aantoont dat het inkomen onder N1 zal blijven, kan het fonds vragen geen voorlopige bijdragen te betalen. Dit gebeurt NIET automatisch ⁵⁰. Blijkt het inkomen achteraf hoger, dan volgen bij de regularisatie supplement plus verhogingen ⁵¹. Wie twijfelt, betaalt beter het forfait van 98,51 euro ⁵².
• Geen klassieke vrijstellingsprocedure: de procedure "vrijstelling van sociale bijdragen" bij het RSVZ staat alleen open voor bijdragen die minstens even hoog zijn als die van een zelfstandige in hoofdberoep; voor de verminderde studentbijdragen is het instrument dus vermindering van de voorlopige bijdrage, niet vrijstelling achteraf ⁵³.
• Vrijwillig hogere bijdragen betalen kan, maar opent geen extra sociale rechten ⁵⁴.
• Betaalde sociale bijdragen zijn integraal aftrekbaar als beroepskost in het jaar van betaling ⁵⁵.

2.4Proratisering bij onvolledige jaren (grote valkuil)

Wie in een kalenderjaar minder dan vier kwartalen zelfstandige is, moet het inkomen voor de drempeltoets omrekenen naar jaarbasis: inkomen × 4 / aantal actieve kwartalen; de bijdragen worden per actief kwartaal aangerekend ⁵⁶. Voorbeeld: start in Q3, werkelijk inkomen 8.000 euro over twee kwartalen wordt geproratiseerd naar 16.000 euro, wat boven N1 ligt: verminderde bijdragen van (16.000 − N1) × 20,5 % / 4 per kwartaal, maal twee kwartalen. Zonder proratisering zou 8.000 euro onder N1 lijken te vallen. De calculator moet het aantal actieve kwartalen als verplichte input hebben. Bronniveau van de exacte proratiseringsformule: ⁵⁷.

2.5Beheerskosten

Bovenop de wettelijke bijdrage rekent elk sociaal verzekeringsfonds beheerskosten, circa 3,05 tot 4,25 procent van de bijdrage (Xerius en Acerta 3,05 %, UCM en Partena tot 4,25 %, Liantis daartussen) ⁵⁸. Optionele parameter in de calculator.

2.6Sociale rechten per bijdragezone

• Geen of verminderde bijdragen: geen eigen sociale rechten. Geen pensioenopbouw, geen arbeidsongeschiktheids-, invaliditeits- of moederschapsverzekering, geen overbruggingsrecht. Voor terugbetaling van geneeskundige verzorging blijft de student ten laste van de ouders ⁵⁹. Wel: kwartalen met verminderde bijdragen tellen mee voor de wachttijd bij het ziekenfonds voor arbeidsongeschiktheidsuitkeringen ⁶⁰.
• Bijdragen op hoofdberoepniveau (inkomen ≥ N2): volwaardige rechten zoals een zelfstandige in hoofdberoep ⁶¹.

2.7Rekenvoorbeelden (2026, gevalideerd tegen VLAIO)

• Inkomen 7.500: 0 euro bijdragen mits vermindering aangevraagd; anders forfait 98,51/kwartaal dat via regularisatie terugkomt ⁴⁵.
• Inkomen 10.000: (10.000 − 8.687,04) × 20,5 % = 269,16 euro per jaar ⁶².
• Inkomen 16.000: (16.000 − 8.687,04) × 20,5 % = 1.499,16 euro per jaar (374,79 per kwartaal) ⁶³.
• Inkomen 20.000: hoofdberoep, 20.000 × 20,5 % = 4.100 euro per jaar, plus verlies studentvoordelen en Groeipakket ⁶².

Deel 3Fiscaal luik (ten laste van de ouders en eigen belasting)

In gewone taal: Fiscaal ten laste van je ouders · Belastingen, btw en boekhouding

3.1Drie cumulatieve voorwaarden om kind ten laste te zijn

⁶⁴

1. Deel uitmaken van het gezin op 1 januari van het aanslagjaar. Op kot met domicilie bij de ouders is geen probleem; een eigen domicilie wel. De toestand op 1 januari is bepalend voor het volledige inkomstenjaar: wie in november verhuist, is voor het hele jaar niet meer ten laste ⁶⁵.
2. Geen beroepsinkomsten ontvangen die voor de ouder beroepskosten zijn. Absolute uitsluiting, ongeacht het bedrag. Tot en met inkomstenjaar 2024 ging het enkel om bezoldigingen; vanaf inkomstenjaar 2025 (aanslagjaar 2026) om alle beroepsinkomsten die de ouder als beroepskost inbrengt ⁶⁶. Een student-zelfstandige die factureert aan de zaak van de ouder en waarvan de ouder die factuur aftrekt, valt hierdoor uit het ten-lastestatuut. Grote nieuwe valkuil.
3. Nettobestaansmiddelen onder de jaargrens (zie 3.3).

Aparte uitsluitingsregel voor student-zelfstandigen met een vennootschapsband met de ouders: het kind kan NIET ten laste zijn als het als student-zelfstandige bezoldigingen als bedrijfsleider kreeg die beroepskosten zijn van een vennootschap waarvan de ouder (rechtstreeks of onrechtstreeks) bedrijfsleider is en waarover de ouder controle uitoefent, EN die bezoldigingen meer dan 2.000 euro bruto bedragen EN meer dan de helft van het belastbaar inkomen van het kind uitmaken (onderhoudsgeld niet meegerekend) ⁶⁷. Het bedrag van 2.000 euro is niet geïndexeerd.

Nieuwe uitsluiting sinds inkomstenjaar 2025: wie een (equivalent) leefloon ontving kan niet meer ten laste zijn, ongeacht bedrag of periode ⁶⁸.

Leefloon en het statuut (praktijk, calculator toont waarschuwingen):

• Eigen leefloon: een leefloon combineren met het statuut van student-zelfstandige kan, maar vergt vooraf toestemming van de OCMW-medewerker; de winst als zelfstandige wordt achteraf van het leefloon afgetrokken ⁶⁹.
• Ouder met leefloon: een ouder met een leefloon staat het statuut niet in de weg, maar als in dat leefloon een bedrag voor het kind wordt meegerekend, kan het leefloon van de ouder dalen zodra het kind eigen inkomsten heeft ¹⁸.

3.2Berekening van de nettobestaansmiddelen (stappenplan FOD Financiën)

⁷⁰

1. Neem het brutobedrag van alle inkomsten van het kind, na aftrek van sociale of solidariteitsbijdragen, inclusief ingehouden bedrijfsvoorheffing. Nog geen kosten aftrekken.
2. Trek de vrijgestelde bedragen af:
   • eerste schijf van het studenteninkomen: bezoldigingen uit een studentenovereenkomst, vergoedingen voor verenigingswerk, bezoldigingen van leerlingen in alternerende opleiding, EN de winst, baten en bedrijfsleidersbezoldigingen van student-zelfstandigen. Eén gezamenlijke korf: 6.840 euro voor inkomstenjaar 2025, 7.010 euro voor inkomstenjaar 2026 ⁷¹. Basisbedrag verdubbeld naar 3.000 euro door de wet van 10 april 2025 (650-urenwet) ⁷².
   • eerste schijf van onderhoudsuitkeringen aan kinderen (4.100 euro voor inkomstenjaar 2025, 4.200 euro voor inkomstenjaar 2026 ⁷³); het saldo telt vervolgens maar voor 80 procent mee ⁷⁴.
3. Trek de kosten af: werkelijke bewezen kosten of het forfait van 20 procent op het saldo, met een vast minimum van 570 euro (inkomstenjaar 2025) of 580 euro (inkomstenjaar 2026) voor bezoldigingen en baten ⁷⁵. De wettekst koppelt het minimumforfait aan bezoldigingen en baten, niet aan winst; calculator: minimum toepassen op bezoldigingen en baten, vlakke 20 procent op winst, en dit markeren als verificatiepunt [C].
4. Vergelijk met de maximumgrens van het jaar.

Telt mee als bestaansmiddel (niet-limitatief): lonen, winst, baten, bedrijfsleidersbezoldigingen, vakantiegeld, achterstallen, roerende inkomsten zoals dividenden en intresten (ook al is de roerende voorheffing bevrijdend), onroerende inkomsten, het saldo van onderhoudsgeld, en sinds inkomstenjaar 2025 ook het leefloon (als uitsluitingsgrond) en doctoraatsbeurzen die sociale rechten opbouwen ⁷⁶. Telt niet mee: kinderbijslag/Groeipakket, kraamgeld, studiebeurzen die geen sociale rechten opbouwen, achterstallig onderhoudsgeld toegekend met terugwerkende kracht, tegemoetkomingen aan gehandicapten, wettelijk genot van goederen van minderjarigen ⁷⁴.

3.3Jaartabel fiscale grenzen per inkomstenjaar

Tot en met inkomstenjaar 2022: drie categorieën. Inkomstenjaren 2023 en 2024: tijdelijk gelijkgeschakeld op het hoogste bedrag via de wet van 22 december 2023 (geïndexeerd 7.010 euro AJ2024 en 7.290 euro AJ2025) ⁷⁷. Vanaf inkomstenjaar 2025: structureel één uniforme grens via de wet van 18 december 2025 houdende diverse bepalingen (BS 30 december 2025), basisbedrag 5.265 euro, retroactief vanaf 1 januari 2025 ⁷⁸.

Primaire bronnen rij 2025 en 2026: grens 12.000/12.300 ⁶⁴; korf 6.840/7.010 ⁷⁹; forfaitminimum 570/580 ⁸⁰; belastingvrije som 10.910 (IJ2025) ⁸¹ en 11.180 (IJ2026) ⁸². Opgelet: één secundaire bron (Attentia) vermeldt 12.020 in plaats van 12.000 voor AJ2026; de FOD Financiën-pagina en Practicali vermelden 12.000, dus 12.000 aanhouden [A].

Historische noot voor de calculator: vóór de retroactieve wet van 18 december 2025 golden voor inkomstenjaar 2025 de bedragen 4.100 / 5.930 / 7.520; die zijn vervangen en mogen NIET meer gebruikt worden voor IJ2025 ⁸³.

Aanvullend referentiepunt: een student met uitsluitend inkomsten uit een studentenovereenkomst kan bruto belastbaar tot circa 22.448,35 euro (2025) verdienen zonder het ten-lastestatuut te verliezen ⁸³. Voor een pure student-zelfstandige met alleen winst en forfaitaire kosten (inkomstenjaar 2026) ligt de bruto-vuistregel op circa 7.010 + 12.300 / 0,8 = 22.385 euro bruto belastbaar ⁸⁴. De fiscale grens is sinds 2025 dus VEEL ruimer dan de socialebijdragedrempel N2: wie fiscaal ten laste blijft maar boven N2 zit, verliest wel het studentenbijdragevoordeel en het Groeipakket. De drie toetsen zijn onafhankelijk.

3.4Kostenforfaits in de personenbelasting zelf (los van de bestaansmiddelentoets)

Voor het eigen belastbaar inkomen: winst kent een kostenforfait van 30 procent met geïndexeerd jaarplafond; baten een degressief forfait; bedrijfsleidersbezoldigingen 3 procent met geïndexeerd plafond. Werkelijke kosten bewijzen kan altijd en is voor een echte onderneming meestal voordeliger ⁸⁵.

3.5Gevolgen voor de ouders

Kind ten laste verhoogt de belastingvrije som van de ouders; verlies van het ten-lastestatuut kost een gezin naargelang de situatie honderden tot ruim duizend euro per jaar per kind ⁸⁶. Bij fiscaal co-ouderschap wordt de verhoging over beide ouders verdeeld; voorwaarden: gelijkmatig verdeelde huisvesting vastgelegd in een rechterlijke beslissing of geregistreerde/gehomologeerde overeenkomst uiterlijk op 1 januari van het aanslagjaar ⁸⁷. De exacte bedragen van de verhogingen per kindaantal per aanslagjaar: verifiëren in de FOD-toelichting van het betrokken jaar [C]. De calculator hoeft het oudervoordeel niet exact te becijferen, maar moet tonen of het behouden blijft.

Deel 4Groeipakket en kinderbijslag (per gewest, sinds regionalisering 1 januari 2019)

In gewone taal: Groeipakket en kinderbijslag per gewest

Bepalend is de woonplaats van het kind in het bevolkingsregister ⁸⁸. Vóór 2019 gold het federale stelsel.

4.1Vlaanderen (Groeipakket)

• Onvoorwaardelijk recht tot en met de maand van de 18e verjaardag ⁸⁹. Daarna student-voorwaarden, onder meer inschrijving voor minstens 27 studiepunten in het hoger onderwijs.
• De toets gebeurt per tewerkstellingsvorm; de drie vormen worden apart getoetst en mogen vrij gecombineerd worden ⁹⁰:
  1. Studentenovereenkomst binnen het contingent (solidariteitsbijdrage): geen probleem. Contingent: 475 uur per jaar tot en met 2022, 600 uur in 2023 en 2024, 650 uur definitief vanaf 2025 ⁹¹.
  2. Gewone tewerkstelling (normale RSZ): maximaal 80 uur per maand; in de maanden erboven vervalt het Groeipakket voor die maand ⁹².
  3. Zelfstandige activiteit: behoud zolang GEEN sociale bijdragen als zelfstandige in hoofdberoep verschuldigd zijn, dus zolang het netto belastbaar jaarinkomen onder N2 blijft: 17.008,88 euro in 2025, 17.374,08 euro in 2026 ⁹³. Het aantal gewerkte uren als zelfstandige is irrelevant ⁹⁴.
  4. Vrijwilligerswerk (al dan niet vergoed): geen probleem ⁹⁵.
• Kritieke consequentie: de zelfstandigentoets is een jaarinkomen; overschrijding van N2 doet de jongere voor dat jaar in hoofdberoep vallen en het recht op Groeipakket vervalt, met terugvordering tot gevolg ⁹⁶. Bedrag in de weegschaal: grofweg 12 keer de maandelijkse toeslag.

4.2Wallonië

• Onvoorwaardelijk recht tot 31 augustus van het jaar van de 18e verjaardag ⁹⁷. Voor jongeren geboren vanaf 1 januari 2001 loopt daarna een semi-automatisch recht tot de maand waarin ze 21 worden: studies of inschrijving als werkzoekende worden in die periode niet gecontroleerd ⁹⁸. Beletsels tijdens dat semi-automatisch recht: meer dan 240 uur per kwartaal werken buiten studentenovereenkomst en verplichte stages, sociale bijdragen betalen als zelfstandige in hoofdberoep, of werkloosheids-/inschakelings-/loopbaanonderbrekingsuitkeringen genieten ⁹⁹.
• Van 21 tot 25: studentenvoorwaarden plus kwartaaltoets: maximaal 240 uur in kwartaal 1, 2 en 4 (studentenovereenkomsten tellen niet mee, sinds 2021 althans binnen het contingent van 475/600/650 uur; verplichte stages tellen evenmin); kwartaal 3 vrij als de studies nadien hervat worden; in het derde kwartaal na het laatste studiejaar geldt de 240-uurgrens wel. Overschrijding kost het volledige kwartaal ¹⁰⁰.
• Zelfstandige activiteit, het exacte mechanisme (correctie tegenover eerdere versies van dit document): het beletsel is "sociale bijdragen betalen als zelfstandige in hoofdberoep". Betaalt de jongere verminderde bijdragen (inkomen tussen N1 en N2), dan kan de kinderbijslag worden uitbetaald mits een verklaring op eer dat hij niet meer dan 240 uur per kwartaal werkt ¹⁰¹. Onder N1 (geen bijdragen) is er geen beletsel. Vanaf N2 (hoofdberoepbijdragen) vervalt het recht.
• Contingent jobstudent: 650 uur per jaar geldt ook in Wallonië; daarbovenop 240 uur per kwartaal met een gewone overeenkomst ¹⁰².

4.3Brussel

• Onvoorwaardelijk recht tot 31 augustus van het jaar van de 18e verjaardag ⁹⁷. Daarna, tot 25, studentenvoorwaarden plus kwartaaltoets: maximaal 240 uur per kwartaal in kwartaal 1, 2 en 4, waarbij jobstudentenuren en uren zelfstandige activiteit SAMEN tellen ¹⁰³. Kwartaal 3 vrij mits hervatting van de studies in september/oktober ¹¹.
• Mechanisme voor zelfstandigen: per kwartaal geeft de student via een verklaring op eer het aantal gewerkte uren door aan het bevoegde orgaan ¹¹. Wie geen sociale bijdragen betaalt (inkomen < N1) heeft automatisch recht; wie verminderde bijdragen betaalt (N1 tot N2) moet op eer verklaren dat hij niet meer dan 240 uur per kwartaal werkt; wie als zelfstandige in hoofdberoep is ingeschreven (≥ N2) verliest het recht ¹⁰⁴. In de praktijk hanteert de Brusselse administratie in de zone N1-N2 een weerlegbaar vermoeden dat de 240 uur overschreden is; de situatie kan op verzoek onderzocht worden met urenbewijs ¹⁰⁵. Brussel is daarmee de strengste regio voor student-zelfstandigen.

4.4Samenvattingstabel zelfstandigentoets Groeipakket/kinderbijslag

Bronnen tabel: zie 4.1 tot 4.3. Duitstalige Gemeenschap heeft een eigen stelsel (onvoorwaardelijk tot de 18e verjaardag) en valt buiten dit document ¹⁰⁶; bij een dossier aldaar: Ministerium der Deutschsprachigen Gemeinschaft raadplegen.

Deel 5Ziekteverzekering (mutualiteit)

In gewone taal: Veelgestelde vragen (o.a. ziekteverzekering)

• Een kind jonger dan 25 kan persoon ten laste zijn van een ouder ZONDER inkomensvoorwaarde: de inkomensgrens voor personen ten laste geldt uitdrukkelijk niet voor kinderen ¹⁰⁷. De algemene grens voor andere personen ten laste bedraagt 3.151,36 euro bruto per kwartaal in Q1 2026, per kwartaal geïndexeerd ¹⁰⁸. Het inkomen van de student-zelfstandige bedreigt de terugbetaling van geneeskundige verzorging dus op zich niet.
• De student wordt titularis met eigen recht zodra hij bijdragen betaalt als zelfstandige in hoofdberoep (inkomen ≥ N2), zodra hij als werknemer voldoende RSZ-bijdragen opbouwt, bij een uitkering, en sowieso vanaf 25 jaar ¹⁰⁹. Behoud van recht: als persoon ten laste blijft het recht op ziekteverzekering behouden tot het einde van het jaar dat volgt op het jaar waarin de hoedanigheid verloren ging ¹¹⁰.
• Wie niet (meer) ten laste kan zijn, kan zich inschrijven als student-titularis (onderwijs van niveau 3: hogescholen en universiteiten, met attest van de instelling) of als ingeschrevene in het Rijksregister (resident), met een eigen bijdrage ¹¹¹.
• Verminderde studentbijdragen openen geen uitkeringsrechten, maar tellen wel mee voor de wachttijd arbeidsongeschiktheid (zie 2.6) ¹⁴.
• Impact op de ouders met een uitkering: ouders die een arbeidsongeschiktheidsuitkering "met gezinslast" of als "alleenstaande" ontvangen, kunnen die gezinscategorie verliezen als het inkomen van de persoon ten laste bepaalde maandplafonds overschrijdt; de plafonds staan per jaar op de RIZIV-site ¹¹². Dit is een apart risico naast de vijf hoofdtoetsen en hoort als waarschuwing in de calculator wanneer een ouder een uitkering geniet.

Deel 6Overige verplichtingen en gevolgen

In gewone taal: Belastingen, btw en boekhouding

• KBO en btw: inschrijving via een erkend ondernemingsloket; kostprijs 111,50 euro per vestigingseenheid in 2026, jaarlijks geïndexeerd ¹¹³. Btw-nummer verplicht activeren binnen 30 dagen na inschrijving ¹¹⁴.
• Vrijstellingsregeling kleine ondernemingen: onder 25.000 euro jaaromzet geen btw aanrekenen en geen periodieke aangiften (wel jaarlijkse klantenlisting); btw op aankopen niet aftrekbaar ¹¹⁵. Sectorvrijstellingen (bv. cultuur, art. 44 W.Btw) mogelijk ¹¹⁶.
• E-facturatie: sinds 1 januari 2026 zijn gestructureerde elektronische facturen (Peppol) verplicht voor B2B tussen Belgische btw-plichtigen; geldt ook voor student-zelfstandigen met btw-nummer. Vrijgestelde kleine ondernemingen zijn uitgezonderd voor uitgaande gestructureerde facturen maar moeten ze wel kunnen ontvangen ¹¹⁷.
• Provinciebelasting: verschilt per provincie; West-Vlaanderen kent een vrijstelling voor student-zelfstandigen (aan te vragen) ¹¹⁸.
• Studietoelage Vlaanderen: het eigen inkomen van de student en het al dan niet fiscaal ten laste zijn beïnvloeden de leefeenheid en het referentie-inkomen; behoud enkel als het (gezins)inkomen onder de toelagegrenzen blijft ¹¹⁹.
• Verzekeringen en vergunningen: gewone regels; vergunningen binnen 3 maanden na KBO-inschrijving in orde brengen ¹²⁰.
• Boekhouding en aangifte: vanaf 18 jaar moet iedere Belg een belastingaangifte indienen; beroepsinkomsten van een student-zelfstandige komen in deel twee van de aangifte ¹²¹.
• Ziekenfonds verwittigen bij de start van de zelfstandige activiteit ¹²⁰.
• Vennootschap van de student zelf: het mandaat is de zelfstandige activiteit; sociale bijdragen worden berekend op de bedrijfsleidersbezoldiging plus voordelen alle aard, niet op de winst van de vennootschap en niet op dividenden ¹²². Dividenden tellen wel mee als bestaansmiddelen voor de fiscale ten-lastetoets ⁸⁰. De vennootschap betaalt daarnaast de jaarlijkse vennootschapsbijdrage: 409,30 of 1.022,38 euro naargelang het balanstotaal (2026); vrijstelling gedurende de eerste drie jaar mogelijk voor personenvennootschappen als de zaakvoerders/bestuurders in de tien jaar voordien maximaal drie jaar zelfstandig waren ¹²³.

Deel 7Calculatorblauwdruk

7.1Inputs

Identiteit en periode: geboortedatum; te toetsen kalenderjaar (2017-2026); gewest van domicilie (VL/WAL/BXL/Duitstalig); geboortejaar vóór of vanaf 2001 (Wallonië-logica); gezinssituatie ouders (enkel relevant t.e.m. inkomstenjaar 2022); maakt het kind op 1 januari van het aanslagjaar deel uit van het gezin; geniet een ouder een arbeidsongeschiktheids- of andere uitkering (RIZIV-waarschuwing).

Studies: ingeschreven aan erkende instelling (ja/nee); studiepunten of lesuren per week; deelname examens of begeleidingstraject (ja/nee); datum stopzetting of diploma; overmacht (ja/nee).

Activiteit: kwartalen actief als zelfstandige in het jaar; netto belastbaar inkomen als zelfstandige (of componenten); rechtsvorm (eenmanszaak winst/baten of bedrijfsleider); facturatie aan of bezoldiging uit onderneming/vennootschap van een ouder (ja/nee, controle en mandaat ouder, brutobedrag); ontvangen leefloon (ja/nee, sinds IJ2025 uitsluitingsgrond).

Overige inkomsten: bruto jobstudentenloon en uren studentenovereenkomst; uren gewone tewerkstelling per maand (VL) of per kwartaal (WAL/BXL); ontvangen onderhoudsgeld; overige bestaansmiddelen (dividenden, huur, doctoraatsbeurs met sociale rechten).

7.2Beslislogica

Module A, statuutgeldigheid per kwartaal:

1. Leeftijdsvenster: vanaf kwartaal van 18e verjaardag; einddatum in principe 30 september van het jaar van de 25e verjaardag ¹²⁴. Versoepeling KB 5 juni 2026 (vanaf Q4 2026): als het vierde kwartaal van het jaar van de 25e verjaardag op of na Q4 2026 valt (dus wie 25 wordt in 2026 of later), én de student in Q3 al aangesloten was, én de studievoorwaarden ononderbroken vervuld zijn, dan vervalt de harde 30/9-grens en loopt het statuut door zolang de student is (zie 1.6).
2. Studievenster: voldoet academiejaar X/X+1 aan 27 SP/17 lesuren plus bewijs, dan geldig Q4/X t.e.m. Q3/X+1. Stopzetting in kwartaal K: geldig t.e.m. K−1. Diploma: juni/september → t.e.m. 30/9; januari (vóór 1/10/2026) → t.e.m. 31/12 ervoor; vanaf 1/10/2026 behoudt afstuderen buiten juni/september het volledige diplomakwartaal (bv. diploma januari 2027 → t.e.m. 31/3/2027). Verzaking: enkel voor de toekomst.
3. Zelfstandige activiteit actief in het kwartaal. Output: lijst geldige kwartalen; is het statuut vandaag geldig; einddatum en reden.

Module B, sociale bijdragen:

1. Proratiseer inkomen naar jaarbasis bij minder dan vier actieve kwartalen.
2. Driezonemodel met N1/N2 van het jaar; toon jaar- en kwartaalbedrag, met en zonder beheerskosten; toon afstand tot N2 en cliff-effect; adviseer over vermindering van voorlopige bijdragen (inclusief het regularisatierisico met verhogingen).

Module C, fiscaal ten laste:

1. Harde uitsluitingen: geen gezinslid op 1 januari AJ; beroepsinkomsten die beroepskost zijn van de ouder (vanaf IJ2025 ruim, daarvoor enkel bezoldigingen); bedrijfsleidersbezoldiging uit oudervennootschap > 2.000 euro én > 50 % van het belastbaar inkomen; leefloon (vanaf IJ2025).
2. Bestaansmiddelenberekening: bruto; min studentenkorf; min onderhoudsgeldvrijstelling en 80-procentregel; min 20 %-forfait (met minimum voor bezoldigingen/baten) of werkelijke kosten; plus overige bestaansmiddelen.
3. Vergelijk met de jaargrens (categorie ouders enkel t.e.m. IJ2022 relevant). Output: ten laste ja/nee, marge in euro, indicatie oudervoordeel.
4. Eigen belasting: netto belastbaar inkomen versus belastingvrije som (10.910 IJ2025, 11.180 IJ2026).

Module D, Groeipakket/kinderbijslag (zie tabel 4.4 voor de per-gewestregels, inclusief het verklaring-op-eermechanisme in Wallonië en Brussel).

Module E, ziekteverzekering: onder 25 en geen hoofdberoepbijdragen: kind ten laste blijft OK (geen inkomensgrens voor kinderen). Inkomen ≥ N2, voldoende loondienst of 25 jaar: eigen titularisschap, melden bij het ziekenfonds; behoud van recht tot einde van het jaar na het jaar van hoedanigheidsverlies. Aparte waarschuwing als een ouder een uitkering met gezinslast geniet.

Waarschuwingen die de calculator altijd moet kunnen tonen: cliff aan N2 (bijdragen, Groeipakket, sociale rechten); proratisering starters; retroactief statuutverlies bij stopzetting of ontbrekend examenbewijs; regularisatierisico bij te lage voorlopige bijdragen; de drie hoofdtoetsen (bijdragen, fiscaal, Groeipakket) hebben verschillende grondslagen en vallen NIET samen; RIZIV-plafonds bij ouders met uitkering.

7.3Testcases voor validatie

1. VL, 21 jaar, 2026, eenmanszaak winst 7.500, 4 kwartalen: bijdragen 0 (mits vermindering), ten laste (bestaansmiddelen 7.500 − 7.010 = 490, min 20 % = 392 < 12.300), Groeipakket OK, geen eigen belasting.
2. VL, 2026, winst 13.000: verminderde bijdrage (13.000 − 8.687,04) × 20,5 % = 884,16/jaar; bestaansmiddelen (13.000 − 7.010) × 0,8 = 4.792 < 12.300: ten laste; Groeipakket OK; eigen belasting op het stuk boven 11.180.
3. VL, 2026, winst 18.000: hoofdberoepbijdragen 3.690/jaar; Groeipakket kwijt; fiscaal nog ten laste ((18.000 − 7.010) × 0,8 = 8.792 < 12.300). Toont dat de toetsen uiteenlopen.
4. Start Q3 2026, winst 8.000 over 2 kwartalen: proratisering naar 16.000; verminderde bijdragen (16.000 − 8.687,04) × 20,5 % / 4 per actief kwartaal, maal 2.
5. Diploma eind januari 2026: statuut eindigt 31/12/2025; Q1 2026 hoofdberoep tenzij ≥ 50 % loondienst; primostarter voorstellen.
6. Uitschrijving studies 15 mei 2026: statuut vervalt retroactief per 31/3/2026; achterstallige hoofdberoepbijdragen Q2 ¹²⁵.
7. Brussel, 2026, winst 10.000 (verminderde bijdragen): kinderbijslag enkel behouden met verklaring op eer ≤ 240 u/kwartaal; zonder aangeleverd urenbewijs kan de administratie het recht weigeren.
8. Bedrijfsleider eigen BV (geen ouderband), 2026, bezoldiging 12.000: verminderde bijdragen (12.000 − 8.687,04) × 20,5 % = 679,16/jaar; bestaansmiddelen 12.000 − 7.010 = 4.990, min forfait (max(20 %, 580) = 998) = 3.992 < 12.300: ten laste. Variant oudervennootschap (controle plus mandaat ouder, bezoldiging > 2.000 en > 50 % belastbaar inkomen): niet ten laste.
9. Combinatie 2026: jobstudent 6.000 bruto (500 uur) plus winst 5.000: bijdragen enkel op 5.000 (< N1: 0); bestaansmiddelen 11.000 − 7.010 = 3.990, min forfait: ten laste; Groeipakket VL OK (binnen 650 u en winst < N2).
10. Wordt 25 op 10 november 2026 en blijft ononderbroken student: dankzij de versoepeling van 1 oktober 2026 (KB 5 juni 2026) loopt het statuut door voorbij 30/9/2026 (Q4 geldig). Idem wie 25 wordt op 10 maart 2026. Wie daarentegen 25 werd in 2025, valt nog onder de oude regel en verliest het statuut op 30/9/2025 ¹²⁶.
11. Afstuderen in januari 2027 (buiten juni/september, na 1/10/2026): statuut behouden tot en met 31/3/2027 (het volledige diplomakwartaal) in plaats van 31/12/2026 ¹²⁷.

Deel 8Databetrouwbaarheid en onderhoud

Officieel bevestigd tijdens deze audit (juli 2026), met primaire bron:

• N1/N2 en tarief 2025-2026, driezonemodel [RSVZ, VLAIO, Groeipakket.be].
• Minimumbijdrage hoofdberoep 890,42 (2026) en 871,71 (2025); forfait beginperiode 98,51 (2026) en 99,38 (2025) [VLAIO, Cultuurloket, KU Leuven Stuvo].
• Primostarterbedragen 2026: 341,30 / 459,82 / drempel 8.972,07 [VLAIO].
• Hoofdberoeptariefschijven 2026: 20,5 % tot 75.024,54; 14,16 % tot 110.562,42 [Accountable/RSVZ-bijdragennota].
• Fiscale grens 12.000 (IJ2025) en 12.300 (IJ2026); korf 6.840/7.010; forfaitminimum 570/580; wet 18/12/2025 (BS 30/12/2025) [FOD Financiën, Practicali].
• Belastingvrije som 10.910 (IJ2025) en 11.180 (IJ2026) [VRT/FOD; Attentia; Cultuurloket].
• Groeipakketregels Vlaanderen inclusief 650-urencontingent [Groeipakket.be, VLAIO].
• Waalse en Brusselse mechanismen inclusief verklaring op eer [Parentia, VLAIO, Kidslife].
• RIZIV-regels kind ten laste zonder inkomensgrens; grens andere PTL 3.151,36 Q1 2026 [RIZIV].

Bijkomend bevestigd tijdens deze audit (juli 2026):

• Vrijstelling onderhoudsgeld IJ2026 = 4.200 [B] (Wolters Kluwer/Jef Wellens, fiscale grensbedragen AJ2027, 23/12/2025 — vakliteratuur; opwaarderen naar [A] zodra de FOD-toelichting AJ2027 gepubliceerd is).
• Eenmalige primostarterkorting eerste kwartaal 2026 = 118,52 [A] (RSVZ/FOD SZ bijdragennota 2026, par. student-zelfstandigen: "Korting op eerste kwartaalbijdrage voor primostarters 118,52").
• Proratiseringsformule bij onvolledig jaar = geraamd inkomen × 4 / aantal actieve kwartalen [A] (Securex, VLAIO, Liantis Bijdragetabel 2022).
• Kernbedragen 2026 op de cent (N1 8.687,04; N2 17.374,08; min. hoofdberoep 890,42; forfait beginperiode 98,51; max. verminderde student 445,21) en 2022 (N2 14.658,44; tarief 20,5 %) [A] (RSVZ-bijdragennota 2026; Liantis Bijdragetabel 2022).
• Versoepelingen statuut student-zelfstandige vanaf 1 oktober 2026 (25-jaargrens, afstuderen buiten juni/september, afschaffing voorafgaandelijke verklaring en begeleidingsattest, verduidelijking inschrijving in hoofdzaak en "volledige" tweede kwartaal) [A] (KB 5 juni 2026 tot wijziging art. 5bis ARS, BS 26 juni 2026; toelichting Dienst KCC van het RSVZ). Verwerkt in 1.2, 1.3, 1.5, 1.6 en Module A.

Zwakke punten die verificatie vergen vóór productiegebruik:

• Alle bedragen 2017-2021 (N1/N2, forfaits): formule-afgeleid, niet primair per jaar geverifieerd; aftoetsen aan de RSVZ-bijdragennota's per jaar (rsvz.be, jaarlijks gepubliceerd als "Bijdragen 20XX").
• Fiscale grenzen IJ2017-IJ2022 (categoriegrenzen, vrijgestelde schijf, forfaitminimum, belastingvrije som): niet primair per aanslagjaar geverifieerd; aftoetsen aan de FOD-toelichtingen per aanslagjaar (fin.belgium.be/nl/bedragen-voorgaande-jaren). Enkel AJ2026/AJ2027 zijn primair verankerd.
• Provinciebelasting per provincie per jaar.
• Waalse praktijk 21-25 bij verminderde bijdragen: per dossier bevestigen bij de uitbetaler (Famiwal, Parentia, Infino, Camille, Kidslife).

Onderhoudsregime: N1/N2 en minimumbijdragen wijzigen elk jaar op 1 januari (RSVZ-bijdragennota); fiscale grenzen per aanslagjaar (FOD-toelichting vak II); studentencontingent en vrijgestelde schijf bij wetswijziging (laatste: wet 10 april 2025 en wet 18 december 2025); RIZIV-grens per kwartaal (spilindex); Groeipakketregels per gewest bij decreetswijziging. Ontwerp alle bedragen als jaartabellen in data, niet in code.

Deel 9Bronnenregister (geverifieerde URL's)

RSVZ (primair, sociale bijdragen en statuut)

• Student-zelfstandige
• Sociale bijdragen als student-zelfstandige
• FAQ: Hoeveel sociale bijdragen moet ik betalen?
• FAQ: Voor welke bijdragen kan ik een vrijstelling aanvragen?
• Primostarter
• Jaarlijkse bijdragennota "Bijdragen 20XX", bv. folder sociale bijdragen 2024 (pdf)

FOD Sociale Zekerheid

• Statuut student-zelfstandige: FAQ
• Bijdragennota 2026, tabel (pdf)

FOD Financiën (primair, fiscaal)

• Kinderen ten laste
• Nettobestaansmiddelen
• Andere personen ten laste
• Bedragen voorgaande jaren
• E-facturatie

VLAIO (primair, Vlaamse overheid)

• Wat is het statuut student-zelfstandige en hoe start je op?
• Veelgestelde vragen na de opstart van je studentenzaak
• Verlaging sociale bijdragen voor primostarters (starterskorting)

Groeipakket en kinderbijslag

• Tegemoetkoming student-zelfstandige (Groeipakket)
• Geschillencommissie Groeipakket, beslissing GC nr. 2022.099 (pdf)
• Parentia Wallonië: Wat met studies en opleiding? en Krijg je nog kinderbijslag als je werkt als jongere?
• Kidslife Wallonië: school leaver

RIZIV

• Uw recht op terugbetaalde zorg als persoon ten laste
• Personen ten laste: toegelaten inkomsten
• Maximaal toegestane inkomsten voor personen ten laste bij arbeidsongeschiktheid

Onderwijsinstellingen en sectorloketten

• KU Leuven Stuvo: Statuut student-zelfstandige en Belastingen en kind ten laste bij studentenjobs
• Cultuurloket: Aan het werk als student-zelfstandige: dit moet je weten en Werken als zelfstandige
• Centen voor Studenten: werken als student

Sociale secretariaten en vakliteratuur (secundair)

• Liantis: Student-zelfstandige, FAQ student-zelfstandige, Kinderen blijven langer fiscaal ten laste
• Acerta: Student-zelfstandige
• Securex: Studentenarbeid en kinderbijslag: let op voor de valkuilen en Kinderbijslag in het Waals gewest en studentenarbeid
• Attentia: Kinderen ten laste: fiscale inkomstengrenzen 2026
• Practicali: Geïndexeerde bedragen AJ2026 (met BS-referenties)
• Accountable: Sociale bijdragen en Kinderbijslag als student-zelfstandige
• Mon3aan: Sociale bijdragen als starter: hoeveel betaal je in 2026?
• Mon Secrétariat Social: Zelfstandige in bijberoep (fondsvergelijking beheerskosten)

Wetgeving

• Wet 18 december 2016 en KB 22 december 2016 (invoering statuut, art. 5quater KB nr. 38)
• Wet 22 december 2023 (gelijkschakeling bestaansmiddelengrenzen AJ2024-2025)
• Wet 10 april 2025 (contingent 650 uur, verdubbeling vrijgestelde schijf naar basisbedrag 3.000)
• Wet 18 december 2025 houdende diverse bepalingen, BS 30 december 2025 (uniforme grens basisbedrag 5.265, geïndexeerd 12.000/12.300; leefloonuitsluiting; doctoraatsbeurzen)
• KB 5 juni 2026 tot wijziging van art. 5bis van het KB van 19 december 1967 (algemeen reglement KB nr. 38), BS 26 juni 2026 (versoepelingen statuut student-zelfstandige vanaf 1 oktober 2026: 25-jaargrens, afstuderen buiten juni/september, afschaffing voorafgaandelijke verklaring en begeleidingsattest, verduidelijking inschrijving in hoofdzaak en artikel 5bis, § 6)