Belastingen, btw en boekhouding als student-zelfstandige

Vanaf 18 jaar dien je elk jaar zelf een belastingaangifte in; je inkomsten als zelfstandige komen in deel 2. Belast wordt je netto belastbaar inkomen: je inkomsten min je beroepskosten en de sociale bijdragen die je betaalde.

• Onder de belastingvrije som van € 11.180 (2026) betaal je zelf geen personenbelasting. Loon uit een studentenjob telt voor die toets mee met je winst.
• Daarboven betaal je belasting op het deel boven de belastingvrije som.
• Sociale bijdragen zijn aftrekbaar: wat je in een jaar aan sociale bijdragen betaalt, trek je dat jaar volledig af als beroepskost.
• Kosten: je trekt je werkelijke beroepskosten af of valt terug op een wettelijk kostenforfait. Voor een echte onderneming zijn werkelijke kosten meestal voordeliger — bewaar dus elke factuur en elk bonnetje.

Ook als je zelf geen belasting betaalt, kan je inkomen je ouders geld kosten: boven € 12.300 nettobestaansmiddelen ben je niet langer fiscaal ten laste. Zo bereken je je nettobestaansmiddelen.

• Inschrijving: je schrijft je in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) via een erkend ondernemingsloket (€ 111,50 per vestigingseenheid in 2026). Je btw-nummer activeer je binnen 30 dagen na die inschrijving.
• Vrijstellingsregeling kleine ondernemingen: blijft je jaaromzet onder € 25.000, dan reken je geen btw aan en dien je geen periodieke btw-aangiften in. Je dient wel een jaarlijkse klantenlisting in en je kunt de btw op je aankopen niet aftrekken.
• Sectorvrijstellingen: sommige activiteiten zijn sowieso vrijgesteld van btw (artikel 44 van het Btw-wetboek, bijvoorbeeld bepaalde culturele prestaties).
• E-facturatie: sinds 1 januari 2026 zijn gestructureerde elektronische facturen (Peppol) verplicht tussen Belgische btw-plichtige ondernemingen. Val je onder de vrijstellingsregeling, dan hoef je ze niet zelf te versturen, maar moet je ze wel kunnen ontvangen.

Je sociale bijdragen, je belasting en je ten-lastetoets vertrekken allemaal van hetzelfde cijfer: je netto belastbaar inkomen als zelfstandige. Dat cijfer ken je alleen als je het hele jaar bijhoudt wat binnenkomt en wat je uitgeeft.

• Bewaar al je uitgaande facturen en de bewijsstukken van al je kosten.
• Noteer vanaf welk kwartaal je actief bent. Start je midden in het jaar, dan wordt je inkomen voor de bijdragetoets omgerekend naar een volledig jaar (proratisering).
• Volg je omzet op tegenover de btw-grens van € 25.000 en je inkomen tegenover de hoofdberoepgrens van € 17.374,08: daarboven betaal je bijdragen als zelfstandige in hoofdberoep en verlies je je Groeipakket.
• Verwittig bij de start je ziekenfonds, en check bij je provincie of je een provinciebelasting betaalt: de regels en vrijstellingen verschillen per provincie.

Zit je dicht bij een grens, overleg dan met een boekhouder over de timing van facturen en kosten. Hoeveel mag je verdienen?