De voorwaarden van het statuut student-zelfstandige

1. Leeftijd: minstens 18 en hoogstens 25 jaar. Het statuut kan starten vanaf het kwartaal waarin je 18 wordt; minderjarigen zijn uitgesloten. In principe eindigt het uiterlijk op 30 september van het jaar waarin je 25 wordt (versoepeld vanaf 1 oktober 2026, zie onderaan).
2. Inschrijving in hoofdzaak: minstens 27 studiepunten (ECTS) per school- of academiejaar, of minstens 17 lesuren per week als de opleiding niet in studiepunten wordt uitgedrukt, aan een erkende Belgische of buitenlandse instelling.
3. Diplomadoel: de studies leiden tot een diploma dat erkend wordt door een bevoegde overheid in België. Dit wordt ruim geïnterpreteerd: ook een attest, getuigschrift, creditbewijs of certificaat volstaat.
4. Regelmatig de lessen volgen: jaarlijks aan te tonen (zie hieronder).
5. Zelfstandige activiteit: je oefent effectief een zelfstandige beroepsactiviteit uit, zonder gezagsverhouding. Een meewerkende echtgenoot komt niet in aanmerking; een eenmanszaak, een vennootschapsmandaat of zelfstandig helper kan wél.

Je sluit vóór de start van je activiteit aan bij een sociaal verzekeringsfonds en vraagt daar het statuut aan met een specifiek formulier. Retroactief aanvragen kan, ook voor al afgesloten school- of academiejaren, maar nooit verder terug dan 1 januari 2017.

Na elk afgesloten school- of academiejaar bewijs je dat je regelmatig les volgde, via een van deze routes:

• Een attest van aanwezigheid van de instelling (vooral secundair onderwijs, Syntra en dergelijke).
• Je puntenbriefje: deelname aan examens voor minstens 27 studiepunten of 17 lesuren. Slagen is niet vereist, effectieve deelname wel — in de praktijk betekent dat minstens 1/20 halen; blanco indienen telt niet. Enkel het eerste en tweede semester tellen; herexamens niet. De studiepunten moeten bovendien over de twee semesters gespreid zijn, behalve in je afstudeerjaar.
• Een bewijs van begeleiding van je ondernemingsproject door de instelling (formele trajecten zoals Durf Ondernemen of Gentrepreneur) — afgeschaft vanaf 1 oktober 2026.

Wie door ziekte, een ongeval of het overlijden van een naaste niet kon deelnemen, bewijst dat met attesten en behoudt het statuut (overmacht).

• Stage of thesis: periodes zonder les wegens stage of de voorbereiding van je eindwerk tellen niet tegen je. De thesis-uitzondering geldt alleen voor zover je onder de 27 studiepunten zakt en kan maar voor één academiejaar worden toegepast.
• Erasmus of uitwisseling: geen probleem — je blijft ingeschreven bij je eigen instelling.
• Buitenlandse instelling: kan, als het programma erkend is door de buitenlandse overheid en het diploma erkenbaar is in België.
• E-learning, volwassenenonderwijs, Syntra, IFAPME, credit- of examencontract: tellen mee, zolang je aan 27 studiepunten of 17 lesuren komt. Privé- en thuisonderwijs tellen niet (geen erkende instelling).
• Nationaliteit: geen voorwaarde. Ook buitenlandse studenten aan een Belgische instelling kunnen het statuut krijgen.
• Student-ondernemer: dat is een schoolstatuut van je instelling (examenfaciliteiten, begeleiding) en heeft op zich geen sociaal of fiscaal gevolg — het is niet hetzelfde als het statuut student-zelfstandige.

Het statuut werkt per school- of academiejaar, sociale bijdragen werken per kalenderkwartaal. Wie voldoet voor academiejaar X/X+1 is student-zelfstandige van het vierde kwartaal van jaar X tot en met het derde kwartaal van jaar X+1. Je verliest het statuut in vier gevallen:

1. Je voldoet niet langer aan een voorwaarde, bijvoorbeeld omdat je je uitschrijft of onder de 27 studiepunten zakt. Het statuut vervalt dan met terugwerkende kracht vanaf het begin van dat kwartaal: wie zich op 21 maart uitschrijft, is zelfstandige in hoofd- of bijberoep vanaf 1 januari.
2. Je studeert af. Afstuderen in juni of september: je behoudt het statuut tot en met 30 september. Afstuderen op een ander moment: vanaf 1 oktober 2026 behoud je het tot het einde van het kwartaal waarin je je diploma behaalt (voordien eindigde het bij afstuderen in januari al op 31 december).
3. Je wordt 25. In principe eindigt het statuut op 30 september van het jaar waarin je 25 wordt, ongeacht je verjaardag. Vanaf 1 oktober 2026 behoud je het ook daarna als je het in het derde kwartaal van dat jaar al had en ononderbroken aan alle voorwaarden blijft voldoen.
4. Je verzaakt zelf, schriftelijk bij je fonds. Dat kan alleen voor de toekomst.

Verdien je € 17.374,08 of meer (2026), dan betaal je bijdragen als zelfstandige in hoofdberoep en vallen alle studentvoordelen weg, ook je Groeipakket — ook al studeer je nog. Hoeveel mag je verdienen?

Na het einde word je automatisch zelfstandige in hoofdberoep — of in bijberoep bij een minstens halftijdse job in loondienst — en kom je mogelijk in aanmerking voor de primostarterskorting. Elke wijziging (minder studiepunten, halftijdse job, stopzetting, buitenland) meld je onmiddellijk aan je fonds.

Het KB van 5 juni 2026 (Belgisch Staatsblad 26 juni 2026) wijzigt artikel 5bis van het algemeen reglement en versoepelt het statuut op vijf punten, alle van toepassing vanaf 1 oktober 2026:

1. 25 jaar is niet langer een harde grens: wie het statuut al had in het derde kwartaal van het jaar waarin hij 25 wordt en ononderbroken aan alle voorwaarden blijft voldoen, behoudt het statuut ook daarna — zolang hij student blijft.
2. Stage en eindverhandeling: de bestaande uitzonderingen gelden uitdrukkelijk voor de voorwaarde “inschrijving in hoofdzaak”; de thesis-uitzondering is beperkt tot één academiejaar en tot het tekort onder de 27 studiepunten.
3. Minder administratie: de voorafgaandelijke verklaring van regelmatig lesvolgen bij het begin van het academiejaar vervalt, en het begeleidingsattest van de instelling wordt afgeschaft.
4. Afstuderen buiten juni of september: je behoudt het statuut tot het einde van het volledige kwartaal waarin je je diploma behaalt. Wie in januari 2027 afstudeert, behoudt het dus tot en met 31 maart 2027 — voordien eindigde het al op 31 december ervoor.
5. Verduidelijking derde kwartaal: het statuut blijft in het derde kwartaal (zomer) alleen behouden als je tijdens het volledige voorafgaande kwartaal aan de studievoorwaarde voldeed.

Twijfel je wat dit voor jouw kwartalen betekent? De check rekent de geldige statuutkwartalen voor je uit.